در اختلاف و اتفاق ، و بسوى آن جناب پناه آورده‌اند علماء عراق ، و نيز از آن جناب اخذ كرده‌اند علماى عراق ، و آن جناب صاحب مدارس عراق است ، و جامع شارد و آنس آن است ، و اخبار آن جناب دائر و سائر ، و اشعارش معروف و مشهور ، و مآثر و آثار آن جناب در راه خدا محمود و تآليف آن جناب در دين ، و تصانيفش در أحكام مسلمين از آن قبيل است كه شهادت مىدهد بر آنكه آن جناب فرع اين اصول ، و از اهل اين بيت جليل است . و عبد اللَّه بن اسعد يافعى كه فضائل سنيه و مناقب عليه او از زبان اساطين قوم شنيدى ، نيز مثل ابن خلكان در تعظيم و تبجيل ، و مدح و ثناء سيد مرتضى طاب ثراه كوشيده است ، يعنى تصريح كرده به آنكه آن جناب نقيب طالبين و امام در علم كلام و ادب و شعر بوده ، و در مدح كتاب « غرر و درر » آن جناب گفته : كه آن مشتمل است بر فنون از معانى ادب ، و تكلم كرده در آن بر نحو و لغت و غير آن ، و آن كتابى است كه دلالت مىكند بر فضل كبير ، و توسع در اطلاع بر علوم . و بعد اين وصف و ثنا ، مدح عظيم ، و تبجيل جليل آن جناب از ابن بسام كه ابن خلكان آورده ، ذكر كرده ، و در آخر تصريح نموده ، به آنكه ملح شريف مرتضى و فضائل آن جناب بسيار است [ 1 ] . و محتجب نماند كه ابن بسام ، مادح جناب سيد مرتضى ، از اكابر فضلاى اعلام ، و اجله مهرهء فخام است ، و أبو عبد اللَّه محمد بن أبى الخصال [ 2 ] ، كه

--> [ 1 ] مرآة الجنان ج 3 / 55 ط حيدرآباد الدكن . [ 2 ] ابن أبى الخصال : محمد بن مسعود بن طيب بن فرج بن ابي الخصال الاندلسي المقتول ( 540 ) .